Categoriearchief: Blog

Emotioneel smaak

Er zijn zoveel factoren welke meespelen of een nummer ‘goed’ is of niet.
Even helemaal los van de technische kant van opnemen, mixen en masteren e.d.
Ik heb het nu over de artistieke kant.
Er van die nummers waarbij aan de spel en zang techniek helemaal niks ontbreekt.
Deze artiesten kunnen zeker wel performen.
En ik weet dat smaken verschillen maar er zijn gewoon van die dingen die voor mij niet ‘kloppen’.

Ondertussen luister ik al een jaar of 40 naar diverse soorten blues.
En er zijn nogal wat variaties te vinden.
Blues is niet altijd ‘donker’, er kunnen zelf “vrolijke” blues nummers zijn.

Maar dinsdag 2 mei 2017, zat mijn vrouw naar RTL Live te kijken en daar kwam onze blues kenner Johan Derksen langs met AJ Plug.

Ik wil niks afdoen aan deze artiest(en).
Geweldig, maar het nummer wat ze bracht?

Een Blues versie van ‘Close to You’ (The Carpenters).
Origineel van Burt Bacharach

Het zal aan mijn emotioneel smaak liggen, maar voor mij klopt het gewoon niet.

Wat is het volgende?
Dit nummer:

op de muziek van:

????

Plug-ins of toch hardware

Het valt mij op dat er tegenwoordig weer veel vraag is naar hardware.

Of het nu gaat om EQ’s, compressors e.d. of om instrumenten steeds vaker zie ik het gebruikt en vraag om hardware voorbij komen.

Vroeger had ik (uit nood) drum computers. Dit was natuurlijk niet om een echte drummer te vervangen maar puur uit noodzaak en gemak.
Hoop werk om iets geprogrammeerd te krijgen en resultaat was vaak… ach laat ik het zo zeggen, het voldeed.

Toen ooit, ontdekte ik MIDI bestanden welke beter en mooier drumden dan wat ik had.
De reden hiervan was dat men in een MIDI bestand makkelijker en uitgebreider patterns kon programmeren en de gebruikte geluiden beter waren. Sterker nog, even later ontdekte ik dat die geluiden bijna natuurlijk konden zijn als je maar de juiste VSTi instrument had.
Grappig was het toen ik later zelfs instrumenten ontdekte welke gesampled waren van mijn oude drum computers, al heb ik nooit de behoefte gehad die te gebruiken.

Mijn ontdekkingsreis duurde voort. Complete synthesizers en ander instrumenten als VSTi en emulatie plug-ins van onbetaalbare hardware.
Geweldig, natuurlijk waren sommige (vooral in het begin) verre van het origineel maar dat is ondertussen allang achterhaald. De VSTi en plug-ins kunnen tegenwoordig meer en vaak beter dan de origineel hardware. Je kunt er dingen mee bereiken die domweg beperkt waren in de hardware.

U begrijpt, mijn hardware staat ondertussen stof te vangen en de mogelijkheden in mijn studio zijn verder geëvolueerd.

Waar komt dan die behoefte voor hardware tegenwoordig vandaan?

Mogelijk dat men de bouwers er van gelooft dat ze beter zouden klinken (en niet hun eigen oren geloven). Of omdat men dan weer eindelijk knopjes te bedienen heeft in plaats van met een muis over die beeldscherm heen zoeft.
Ondanks dat men voor dat laatste een berg aan controllers op de markt heeft gebracht waarmee men de software kan bedienen, lijkt dat niet te voldoen aan de vraag.
Ik heb geen idee.

Hoe lang zal het duren voordat men er achter komt dat men tig in en uitgangen nodig heeft om al die hardware op onze DAW aan te sluiten? Wanneer ontdekt men dat het programmeren op de computer veel makkelijker gaat (en samen met ons project opgeslagen kan worden) dan in de hardware zelf.
Wanneer komt men er achter dat inderdaad een digitaal blokgolf niet gelijk is aan een analoog blokgolf totdat we die laatste weer digitaal maken?

Ik vermoed dat men gewoon behoefte heeft om eerst de hardware te begrijpen voordat we overwegen de software variant te gebruiken. En daar kan ik mij wel iets bij voorstellen.

Hoop alleen niet dat er nu een behoefte komt naar presets die we in de hardware kunnen laden…

Project managment

Back-up en bestand opschonen op de juiste manier.

Misschien is het u nog nooit overkomen, maar als het gebeurd….
Een DAW project is de kern van je werk, maar wat als daar “iets” mee gebeurt?

De computer crashed of erger, je harde schijf. Weg alle moeite en werk.
De meeste DAW’s hebben gelukkig genoeg mogelijkheden om een ramp te voorkomen.
Maar weinigen gebruiken deze goed dan wel nemen de moeite om de boel goed in te stellen.

Een ander probleem wat ook wel eens voorkomt is bij het opruimen van al die bestanden.
U zult niet de eerste zijn bij wie na het opruimen van bestanden men later ontdekt dat een project niet meer wil laden.

Hierom wil ik het deze keer eens hebben over project management.
Hoe kunnen we het beste onze projecten back-uppen of opschonen?

Nu zijn er zo veel verschillende DAW’s dat uitleg over allen te geven geen doen is, maar ik zal in dit geval Reaper even als voorbeeld nemen en bij de meeste DAW’s zijn soortgelijk instellingen of aanpak ook mogelijk.

Orden je projecten, hou overzicht.
Veel DAW’s gebruiken een default map waar ze hun data in opslaan. Sommige doen dit netjes en anderen gooien alle projecten en data in een zelfde map.
Tip. Creëer voor elk project een eigen map.

ReaperPref

Zet in de Preferences (onder Project) het vinkje “Promt to save on new project” aan.

ReaperProj

In Reaper kan men aanvinken dat bij aanmaak van een nieuw project er gelijk een project map wordt aangemaakt en dat de audio ook in deze map geplaatst moet worden (bij aanmaak project).

Zet automatisch project back-ups aan.
Ook dit kan automatisch gebeuren in de meeste DAW’s. Als de computer crashed of je hebt zelf een domme fout gemaakt kun je dan eenvoudig terug naar de laatste back-up van je project.

In Reaper kan onder Preferences > Project Project saving instellingen ingesteld worden. (Zie eerste plaatje)

Back-up en/of kopieer je project regelmatig.
Maak regelmatig een back-up van je gehele project. En dan natuurlijk het liefst op een ander (extern) harde schijf zodat, als er iets met je schijf gebeurd, je deze nog altijd weer kan gebruiken.
Hier zie ik echter vaak dat men alleen van het project bestand (*.RPP in Reaper) een back-up maakt (die zijn niet zo groot) en niet van het audio.

RPP_Bestand

In de RPP bestand zit geen audio, alleen verwijzing naar audio en project instellingen.
Zonder die audio bestanden kan het project echter later niet geladen worden! (Of door een ander gebruikt worden.)

ReaperPrjFolder

In het project folder van Reaper vinden we het project bestand (RPP), de automatisch aangemaakt back-up (RPP-BAK), alle audio bestanden (ook niet in het project gebruikte) en beeld (reapeaks) bestanden.

ReaperBack-up

Door een project op te slaan als “Save project as…” kunnen we een kopie van het project met alleen de gebruikte audio maken.
Sla deze op een ander plaats op en vink “Move all media..” aan.

ReaperBack-up02

Een opgeruimd computer werkt fijner, maar natuurlijk moet u er wel voor zorgen dat wat nodig is bewaard wordt.
Test uw back-up goed voordat u iets van het origineel weggooit.

Wilt u het echt “goed doen”, kunt u overwegen om twee schijven speciaal voor uw projecten te gebruiken en deze in RAID 1 te zetten.
Maar daarover wellicht een ander keer meer.

Succes.

Wat zegt u?

Draadloos is natuurlijk erg gemakkelijk en tegenwoordig lijkt het ook wel of alles (zelfs het opladen van apparaten) draadloos moet zijn.

Nu kom je dit in de audio wereld natuurlijk ook overal tegen.
Er zijn twee hoofdgroepen te definiëren hierin, analoog en digitaal.
Analoog maakt gebruikt van radio frequenties als draaggolf.
Digitaal codeert ons signaal en stuurt deze dan via wireless over de ether.

Voordeel van analoog is dat het ‘realtime’ is maar wel met een beperkt bandbreedte, wat weer invloed heeft op ons signaal.
Digitaal heeft als voordeel dat de bandbreedte groter kan zijn maar daarin tegen weer dat het niet realtime is.

Wat betekent dit voor u?
De analoog versie komen we veel tegen bij draadloos microfoons e.d.
Hiervoor zijn ze vaak prima bruikbaar (menselijke stem heeft ook een beperkt bandbreedte).
Bij digitaal beginnen de problemen pas echt. Alles moet digitaal (wonder woord) maar voor audio kunnen we dan tegen problemen aanlopen.
Bij een Wi-Fi, bluetooth of ander draadloos verbinding waarover een plaatje wordt verstuurd (als voorbeeld) kan het regelmatig voorkomen dat de ontvanger de zender niet hoort.
Dit kan veroorzaakt worden door verstoringen van apparaten welke ook op de zelfde frequentie werken (steeds meer).
In dat geval zal de ontvanger de zender vragen ‘wat zegt u?’ waarop de zender nogmaals het laatste stukje zal verzenden.
Dit net zolang en zo snel dat u het niet merkt totdat het plaatje compleet is en keurig op uw scherm wordt getoond.
Bij audio is er echter niet zo veel tijd om antwoord te geven, het verhaal gaat immers door en door.
Gevolg, krakende audio.
Zelfs bij gebruik van netwerken als internet (streamen) en ander vaste verbindingen als bijvoorbeeld met een NAS maar ook via USB e.d. zal er voldoende bandbreedte en tijd moeten zijn anders gaat het ook mis.
Al is bij het laatste vaak de bandbreedte niet zo zeer het probleem maar meer dat mensen de neiging hebben om alles op zijn snelst te willen laten verwerken (kort latency).
Alsof de tijd tussen op play klikken en het horen van de eerste noten zo belangrijk is.
Hiervoor worden soms oplossingen ontwikkeld welke automatisch de hoeveelheid informatie aanpassen (kwaliteit wordt minder) op wat nog goed mogelijk is om over te brengen.

Draadloos voorkomt natuurlijk een hoop gedoe met… draden.
Maar wees bewust dat er ook een prijs betaald moet worden (niet alleen voor de spullen maar ook in kwaliteit).
Waar gemak belangrijker is dan kwaliteit kan het een prima keuze zijn anders vraag u zich eerst af, wat zegt u?

Reviews reviewen

Reviews, u weet wel, over vakanties of apparatuur.

Heel handig natuurlijk als u op zoek bent naar iets en graag de mening van een ander daarover wil weten.
Nog fijner is het als u de reviewer kent dan wel kan opmaken wat diens eisen zijn zodat u die kunt reflecteren naar uw eigen.
Ik bedoel, als iemand een vakantie oord beoordeeld als positief omdat er zo veel te doen is en leuke disco’s zijn e.d. terwijl u op zoek bent naar rust is het duidelijk. Daar moet u niet zijn.

Zo is het ook met studio apparatuur. Hoe gebruikt de revieuwer het en wat zijn diens eisen?
Probleem vandaag de dag is ook vaak dat, wil je het in de handen hebben, zien en of horen je vaak weet ik hoeveel kilometers moet rijden naar een winkel welke het misschien heeft staan.

Dus zijn die online reviews natuurlijk wel welkom.
Maar pas op. sommige dingen MOET je gewoon zelf horen (los van passen).
SonicSenseProAudio heeft op youtube geweldige filmpjes met allerlei testjes van verschillende monitor speaker en hoofdtelefoons.
Echt goed opgezet, goed gemeten en gekalibreerd en er is veel tijd en moeite in gestoken en daar mankeert weinig aan.

Er is echter één groot probleem hiermee.
Wat gebruikt u als u naar deze filmpjes of (beter nog, de goede kwaliteit) downloads luistert?
Op zijn minst zal dat op een hoofdtelefoon moeten zijn om eventueel akoestiek problemen van je ruimte uit te sluiten.
Maar welk kwaliteit heeft de hoofdtelefoon die u gebruikt?
Deze zal op zijn minst beter moeten zijn dan de geteste toch?
En dan nog is het te hopen dat deze 0,0 kleurt (en dan zou je je kunnen afvragen waarom je op zoek bent naar een ander).

En nee ook vergelijkingen als, die heeft meer bas of meer hoog heeft dan geen zin.
Het is een beetje als een mooi (digitaal) kleuren foto maken, deze naar iemand opsturen en vragen hoe mooi ze de kleuren vinden (terwijl die persoon nog een zwart wit scherm heeft).

Kortom, review de review….

Beter microfoon geluid voor internet.

Een beter geluid voor op internet?

U weet wel, voor de skypers en youtubers onder ons, soms willen we een beter geluid dan die van de headset microfoon.
Het lijkt er soms op dat veel mensen geloven dat het mogelijk is om met een ander microfoon een stem te krijgen als Morgan Freeman…

Regelmatig worden er dan ook studio condensator microfoon hiervoor aangeschaft, en dan begint de ellende.
Een condensator microfoon heeft fantoom voeding nodig en dat komt niet uit de microfoon ingang van je computer.
Gelukkig zijn hiervoor ook kastjes te koop welke dit leveren en wola ons microfoon is van de nodige stroom voorzien.

Maar dan, Die microfoon ingang op onze computer verwacht iets van een electret microfoon en die versterking (boost) is niet bepaald ruisvrij te noemen (nee die microfoon ruist zelf nagenoeg niet).

Dus op zoek naar ‘geluid verbeter’ software. Er worden de meest creatief oplossingen verzonnen en ja soms helpen ze (een beetje).
Na alle moeite hebben we dan eindelijk de boel aan de praat en natuurlijk klinkt dat veel beter (ja toch? Niet alle moeite voor niks hoop ik?)
Als we niet overdrijven kunnen we een resultaat boeken dat niet als een gecastreerde smurf of verkouden beer klinkt.

Wat gebeurt hier? Een condensator microfoon is misschien wel niet gelijk de beste keuze voor spraak (staat wel cool met spin en plop filter), maar ook al kiezen we voor een goede dynamische microfoon (welke geen fantoom voeding nodig heeft) doe je er goed aan hiervoor een goede microfoon versterker te gebruiken.

obama_micJa, dat zijn twee Shure SM57 (dynamisch) microfoons.

Een simpel mixer (met fantoom voeding als je een condensator microfoon gebruikt) is vaak 10x beter dan die microfoon versterker op de computer en vaak heb je zelfs de mogelijkheid om wat EQ te gebruiken (om je stem een beetje te kleuren).

Als u niet al te veel spul er aan wil hebben hangen maar wel op zoek bent naar een beter stem geluid overweeg dan een handig USB microfoon (EQ e.d. zal dan alsnog met software moeten).
Vergeet echter niet dat vooral in USB microfoons geld dat de betere ook duurder zijn, en slechte USB voeding (van computer) veroorzaakt vaak veel ellende, dan toch maar gewoon… een goede electret microfoon of audio interface.

Staat minder cool maar het gaat toch om het geluid?

Nee. Ondanks alle microfoon keuzes en bewerking….
Morgan Freeman zijn stem is, nou ja zijn stem.

In de wolken.

Handige toevoegen en mogelijkheden in DAW’s kunnen natuurlijk fantastisch zijn.

DAW bouwers zijn dan ook altijd weer driftig op zoek naar wat wij graag zouden willen hebben om ons leven makkelijker of creatiever te maken.

Samenwerken op afstand lijkt tegenwoordig een must en daarom spelen ze daar ook graag op in.
Ze bieden dan ook graag de mogelijkheden om je projecten online in een “cloud” te plaatsen zodat ook een ander daar mee verder kan werken.

Zo heeft bijvoorbeeld nu, Pro Tools 12 de Avid Cloud en Cubase 8.5 – VST Transit.

Handig natuurlijk als je een project hebt waar je met meerdere mensen op afstand aan werkt.
Je project wordt lokaal en in de cloud opgeslagen en als iemand anders er later wat aan veranderd heeft kun je die weer synchroniseren met je lokaal versie (voor extra ruimte in de cloud moet natuurlijk wel betaald worden).

Nu deed ik dit ook al (handmatig) met bestaande cloud diensten, maar dat dit als extra in je DAW komt is mooi meegenomen.
Minder vindt ik het dat het automatisch gebeurd (althans in Pro tools), geen internet? Geen probleem, zodra verbinding er is gaat hij weer. Maar hoe zet ik het helemaal uit?
Iets als Cubase – VST Connect gaat nog tussen mijn machine en die van een ander (zonder cloud).
Wat handig kan zijn om opnames over afstand te maken.
Hele projecten delen zal mijn inziens niet vaak gebeuren, maar daarin tegen, met elektronisch muziek zie ik wel steeds meer vraag naar een grotere wens tot coliberation (samen werkingen, co-producers) en dat hebben de DAW bouwers natuurlijk ook gezien.

Ja ja, nog even en er bestaan bands waarvan de leden elkaar nooit in levenden lijve hebben ontmoet.
De volgende stap is dat bots samen gaan werken en muziek voor ons gaan maken?

Bezint eer gij begint.

Wat onderscheid een goede mix van een slechte?
Wat moet je doen, hebben of kunnen om een goede mix te maken?

Software en hardware zijn deze dagen voor niemand een probleem. Veel (ook goede) software is vandaag de dag voor weinig te koop en hardware prijzen zijn dankzij de populariteit enorm gekelderd en hierdoor is ruim voldoende kwaliteit spul betaalbaar geworden.

Ik kom veel mensen tegen welke professionele soft en hardware hebben maar waarvan de resultaten helaas dit vaak niet laten horen.

Ik ben dan ook overtuigd dat de kunst (art) van mixen hem niet in de spullen zit. Natuurlijk zal goede soft en hardware het werk makkelijker (of misschien door overdaad juist moeilijker) maken, het biedt in ieder geval de mogelijkheid.

Het begint allemaal met goed kunnen luisteren en plannen.
Te vaak wordt er driftig aan de knoppen gezeten zonder ook maar een idee te hebben wat de bedoeling is.
Dit is funest! Laten we eens eerst beginnen met luisteren.
Hoe klinkt het en wat (als het zo is) mankeert er aan?

Om te kunnen oordelen OF er wat aan mankeert zullen we een referentie moeten hebben,  een idee over hoe het zou moeten klinken.
Dit is dan ook zo’n beetje het moeilijkste. Een referentie kan een ander voor ons bekend nummer zijn of een geluid die we kennen uit onze herinnering.
Hoe hoort een piano (of wat dan ook) te klinken? Mensen welke nooit in het echt een piano hebben gehoord zullen het moeten doen met wat ze ooit in ander nummers hebben gehoord.
Dat zal hun referentie zijn. Als onze doel is dit geluid te evenaren kunnen we nog beperkt worden door de kwaliteit van de opname. Ik bedoel hier niet (alleen) de technische kwaliteit maar vooral ook het spel, akoestiek, plaatsing van microfoons noem maar op. We kunnen alleen met het materiaal wat we hebben het beste resultaat proberen te boeken.

We zullen alles wat we horen refereren aan wat wij aan geluiden kennen zo ervaren we ook elk een geluid anders dan een ander.

Als we zelf de opnames maken dan kunnen (en moeten) we hier veel aandacht aan geven. En omdat we dit nu eenmaal niet meer daarna kunnen veranderen zal dit al met het idee over het eindresultaat gedaan moeten worden.

Er is niks op tegen om een nummer al opnemend samen te stellen. Maar dit moeten we dan wel doen met het idee om een nummer te creëren en niet om het opnemen. Zo kunnen we een idee krijgen van hoe het resultaat moet klinken. We kunnen met de artistieke kant van het nummer experimenteren. Pas als we uiteindelijk weten hoe we het nummer willen hebben kunnen we ook beginnen met de uiteindelijke opnames, en deze dan zo uitvoeren met het uiteindelijke doel voor ogen.

Een voorbeeld. Iemand komt bij mij om opnames te maken van een nummer met akoestisch gitaar en zang. Dus we gaan zitten en nemen de boel op en klaar. Tijdens het mixen begint de artiest over dat het volgens hem best mooi zou zijn als er op een gegeven moment een opbouw met drum en bas in zou komen. Leuk idee, dus wij voegen er drum en bas aan toe. Vervolgens bedenkt hij een break in het nummer. Paar opnames verder en de break zit er in. Voor opbouw naar de break is het wellicht leuk om wat elektrisch gitaar er aan toe te voegen, prima, doen we.

Met alle opnames ga ik aan de slag en als ik dan naar het resultaat luister beginnen er verschillende dingen mij te storen. De zang is op basis van alleen akoestisch gitaar opgenomen en dus op plaatsen te timide. De akoestisch gitaar spel tijden de opbouw is over ritmisch, de….
Ik ga met alle technische foefjes aan de slag, wat saturatie op de zang bij de opbouw. Flink aan het editen hier en daar. Zware EQ, compressie en de wereld aan automation om impact te geven…

Samen met de artiest luister ik naar het resultaat en vervolgens neigt hij om het toch maar op alleen akoestisch met zang te houden. Begrijpelijk, of…. Juist, het idee is er nu en laten we dan ook nu pas de uiteindelijke opnames gaan maken.

We hebben nu een idee wanneer wat gaat gebeuren in het nummer. We hebben nu een idee van hoe het op welk moment moet gaan klinken. We maken enkele basis opnames zodat we deze kunnen vervangen met de uiteindelijke opnames. Hij hoort nu tijdens de uiteindelijke akoestisch gitaar opnames wanneer de drum, bas en elektrisch gitaar inkomen en past zijn spel daarop aan. De microfoon plaatsing van de akoestische gitaar is nu ook anders aangezien het dan beter past bij de rest.
Tijdens zijn zang partij geeft hij een stuk meer body bij de opbouw om na de break weer heel timide en dichtbij te worden.

Het mixen is uiteindelijk niet veel meer dan een heel klein beetje EQ aanpassingen, wat compressie hier en daar om de dynamiek in de hand te houden, wat reverb om verschillende geluiden in de correcte ruimte te plaatsen en de boel verder balanceren in volumes (met nagenoeg geen automation). Het uiteindelijke resultaat is naar volledig tevredenheid van de artiest. Luisteraars vinden het een geweldig nummer en een goede mix.
Mede mixers vragen welke hardware, software en plug-ins er zijn gebruikt maar..

Hoe is dit allemaal tot stand gekomen? Door een plan en een aanpak welke alleen maar het einddoel voor ogen had. En, een reverentie zodat we wisten hoe het uiteindelijk zou moeten gaan klinken.

Audioplacebo

Wie lang genoeg met audio bezig is geweest weet dat dat ons gehoor zeer gevoelig is voor veel verschillende variabele.
Denk maar eens aan verwachtingen, waar we naar luisteren of hoe we ons voelen.
Je weet dat de ene dag ‘iets’ prima kan klinken maar de volgende dag dat ‘iets’ weer heel anders kan klinken (terwijl er aan dat ‘iets’ niks is veranderd).
Je ontdekt dat er geen beste is, alleen maar verschillen en dat deze verschillen zelfs per moment kunnen verschillen.

Om een oordeel te kunnen geven over welke keuze je moet maken tussen verschillen willen we dit graag zo objectief mogelijk doen. Maar als we weten dat er zo veel variabele zijn is dat bijna onmogelijk.

We moeten dan streven om het audioplacebo effect tijdens het luisteren er van zo veel mogelijk uit te sluiten.

Het moeilijkste is hierin dat we onze mindset moeten veranderen. De moeilijkste variabele is, verwacht niet dat het beter of slechter is.
Als we iets gelezen hebben, advies hebben gekregen, betaald hebben of het er gelikt uitziet waardoor onze verwachting is dat het beter zal zijn, is de kans dat we die horen ook groter.

Dit heeft niks met de werkelijkheid te maken maar met hoe we het ervaren. Het ZAL dan ook werkelijk beter klinken.

Voorbeelden hiervan zijn er genoeg te vinden in de Hi-End audio. Ondanks allerlei vergelijkingen daar lees je bijna continu dat de factor verwachting bij vergelijken op één of ander manier ook altijd aanwezig is en helaas dat er dan ook geen blinde test wordt gedaan.
Vooral in dingen zoals kabels maar ook het fenomeen inbrand tijd is zo’n leuke.
Naar mijn kennis kan alleen bij iets mechanisch (zoals een luidsprekers) hier een effect (let op ik zeg niet een verbetering) optreden.

Maar natuurlijk hebben we allemaal (ik in ieder geval wel) dit wel eens mee gemaakt.

Zo had ik laatst drie verschillende master versies van een nummer. Na heel wat heen en weer vergelijk had ik een besluit genomen welke de beste was. En ja, ik kon het ook motiveren, het klonk ruimer, opener (vul maar in) …. Totdat ik (later) er achter kwam dat ik een fout had gemaakt en ik naar drie exact dezelfde bestanden (wel verschillend genoemd, wat mijn verwachting dus manipuleerde) had geluisterd. Na de fout te hebben hersteld was ik mij er gelijk ook van bewust hoe belangrijk blind testen is.

Dus ook tijdens mixen zijn A/B vergelijkingen (en als het kan blind) belangrijk, is het ECHT beter? Geloof je oren en niet wat op je beeldscherm of in je verwachtingen speelt!