Hi Res Audio.

*High-resolution audio generally refers to music data with a volume of information exceeding that of CDs.”
Vrij vertaald: Met High – resolution audio wordt in het algemeen bedoeld, muziekgegevens welke, aan hoeveelheid informatie, die van CD  overschrijd.
(Van Sony site)

Je hoort er steeds meer over en ja het zit er aan te komen.
Audio bestanden in 24 bit / 96 (of zelfs 192) kHz. Gemaakt (althans dat hoop je) van de originele master tape (of bestand).
Met de juiste apparatuur (nieuwe want op je oude spul kun je dit niet correct afspelen) zou je dan eindelijk van muziek kunnen genieten in hoog resolutie.
Wie wil dat niet, een doorbraak, een volgende stap in muziek kwaliteit nadat we van analoog (cassette bandjes en vinyl) naar digitaal (CD) zijn gegaan.
De producenten van audio apparatuur en muziek willen het in ieder geval wel graag (niet verassend).

Dus Sony nodigde enkele journalisten uit om naar Wisseloord studio’s af te reizen en laat hun horen hoe geweldig dit allemaal wel niet klinkt. En iedereen hoort het.
(Het gaat hier zeker niet om een blinde A/B/X test van gelijke bron en om tussen de oh’s en ah’s te zitten en dan te zeggen ‘ik hoor geen verschil’ resulteert al gauw in het zielig vinden dat ‘jij dat niet hoort’.)

Sony01
De welbekende (maar foutieve) stairsteps weergave. Een vierde (analoog weergave) plaatje zou n.l. voor beide het zelfde zijn als de eerste.*

Op hun set voor rond de twee duizend euro (zonder kabels of speakers) laten ze horen
hoeveel dat wel niet verschilt.

Sony02
Ze hebben ook wel een goedkoper set maar die is alleen ‘leuk voor de kinderen’.

Laten we eens kijken, wat HiRes audio zou kunnen zijn.
Pas op voor bedrog, er zijn namelijk ook gewoon ge-upsampled CD masters. Hiervan is de bron al nooit HiRes geweest en kan het dus ook nooit worden.
De bron moet minstens van een zelfde of hoger bitdepth en samplerate zijn als het uiteindelijk Hi Res bestand. Analoog (tape) mag ook als deze dan maar wel naar HiRes wordt omgezet (let wel de maximaal dynamiek van tape is kleiner dan die van CD).
U zult over een installatie moeten beschikken welke de mogelijkheden van HiRes ook werkelijk analoog (zodat we het kunnen horen) weer kan geven. 24 bit dynamiek kan niet weergegeven worden. De theoretische ruisvloer van 24 bit ligt al onder het lawaai welke elektronica componenten (als ze uit staan) maken.
De kwaliteit van de opname, mix en master zal op zijn minst voor een deel groter moeten zijn dan de geboden resolutie van een CD.
(Anders kunnen we immers net zo goed bij CD blijven.)

Een domme vraag misschien maar, wat is er dan mis met CD?
Toen CD uitkwam werd ons een geluid beloofd welke
helder, transparant, vrij van ruis en kraak met een frequentie weergave tot buiten ons gehoor met een gigantische dynamiek
zou zijn. Verder zou bediening, gebruik en toegankelijkheid enorm verbeteren. En dat is wat de mogelijkheden van CD betreft ook allemaal waar, maar wat we horen zal niet altijd zo te zijn. Wat ging er dan mis?
Los van dat er domweg fouten zijn gemaakt op de ‘eerste’ CD’s zoals het gebruik van masters met RIAA filters voor vinyl moest men ook leren om te gaan met de mogelijkheden.
Al snel kwam men er achter dat die gigantische dynamische weergave betekende, dat het verschil tussen zacht en luid nu zo groot kon zijn dat de zachte passages onhoorbaar waren, op normaal volume in een niet compleet stil omgevingen zoals bijvoorbeeld een auto of voor op de radio.
En zet je het wel zo hard dat je die passages kon horen dan gingen je oren bloeden bij de luide stukken, dus ging men de boel maar flink comprimeren om het in de hand te houden, en weg was het voordeel van de dynamisch bereik van een CD.
Dit is men zelfs zo ver gaan comprimeren (luider maken) dat in sommige gevallen de al oude LP (vinyl) beter klinkt dan de CD.

Akoestische instrumenten kunnen frequenties produceren welke hoger (ook lager) zijn dan wat wij kunnen horen. Deze frequenties hebben invloed op de frequenties welke we wel kunnen horen. Bij het opnemen van alleen de hoorbare frequenties zullen deze invloeden er dan ook al zijn en hiervoor hoeven we niet die onhoorbare frequenties vast te leggen of weer te geven.
(Luchtvochtigheid, temperatuur en luchtdruk hebben ook invloed.) 🙂
Sterker nog, we lopen kans om bij het afspelen juist weer nieuwe ‘onhoorbare frequenties verstoringen’ te introduceren, deze kunnen op hun beurt ook weer invloed (ongewenst) hebben op de hoorbare frequenties. Een perfect weergave kan alleen als het weer op de zelfde instrumenten in de zelfde omgeving precies zo weer wordt gespeeld. Er is fysiek geen ander mogelijkheid om dit anders exact zo weer te geven.
Geluid anders dan akoestisch wordt al beperkt door de elektronica (versterker, apparaat) welke dit produceert. Overigens wordt elk audio bewerking (ook digitaal) in de hoorbare frequenties uitgevoerd. Ik ken geen geluidstechnicus (voor muziek) welke boven de 20kHz met EQ bezig is (anders dan Hi-cutoff toe te passen.), al zou het zijn omdat ook hij deze frequenties domweg niet hoort..

Heeft Hi Res Audio dan niks meer te bieden dan meer data?
Ik geloof van wel. Maar dit zit hem dan niet in de bitdepth of samplerate van de bestanden maar in de reden om dit te maken. De geluidstechnicus mag weer meer aandacht besteden aan het produceren van ‘een goed geluid’ (en dat hoor je ook).
Men krijgt muziek met een
helder, transparant, vrij van ruis en kraak met een frequentie weergave tot buiten ons gehoor met een gigantische dynamiek
als er maar voor wordt betaald.
Of we dit resultaat dan vervolgens op een CD of als Hi Res Audio verspreiden zal voor bijna niemand een hoorbaar verschil uit maken.
(Bijna niemand, om te zeggen ‘niemand’ zou je eerst iedereen moeten testen of dat ook waar is… En ja een goede, betrouwbare test kan hierin overtuigend zijn. Waarom wordt deze niet uitgevoerd?) Bij een test van de Boston Audio Society kon men het verschil in drager niet horen, alleen bij extreem harde volumes.
Maar “Hi Res Audio” gaat hoop ik wel aangeven dat de mogelijkheden van digitaal audio beter benut zijn voor wie er naar op zoek is.

En daar kan ik wel blij om worden.

*
W1ST U D4T H3T R3PR0DUC3R3N V4N D1G1T44L N44R 4N4L00G 31G3NL1JK N3T Z013TS 1S 4LS M3T 0NZ3 H3RS3N3N 3N T3KST?
0ND4NKS D4T H3T N3RG3NS 0P L1JKT KUNN3N 0NZ3 H3RS3N3N H3T P3RF3CT V3RT44L3N.
L44T U DUS N13T M1SL31D3N D00R ST41RST3P PL44TJ3S, 4LL3 D1G1T44L 4UD10 W0RDT P3RF3CT W33RG3G3V3N!
N3T Z0 G03D 4LS UW H3RS3N3N D1T T0CH KUNN3N L3Z3N.

Meer Info:
http://discover.store.sony.com/High-Resolution-Audio/
http://www.ponomusic.com/

2 gedachten over “Hi Res Audio.”

  1. Bedankt voor dit en je andere bloggen. Erg verhelderende uitleg. Deze onderwerpen zouden ze moeten introduceren in het vak anw (Algemene Natuur Wetenschappen) op de middelbare school.

  2. Dank voor je reactie Rick.
    Ben bang dat men dat niet aandruft.
    Een stuk wat in de Volkskrant zou komen ging op laatst moment ook al niet door 🙂 (commercie heeft vaak een groter invloed dan de waarheid).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *